Sieć

Wywiad – co jest nam potrzebne do 5G… tego prawdziwego

28 marca 2019

Wywiad – co jest nam potrzebne do 5G… tego prawdziwego

Dużo ostatnio mówi się o 5G, zarówno tej bez przymiotników jak i z nimi (na przykład „Ready”), dlatego postanowiłem zadać jednemu z naszych ekspertów , którzy pracują w Orange nad rozwojem tej sieci przyszłości – Konradowi Dobrzynieckiemu kilka pytań. Wojtek zapowiadał go w swoim tekście na blogu. Od razu ostrzegam – jest sporo technicznego języka, dlatego na końcu znajdziecie linki do tekstów, w których wyjaśniłem najtrudniejsze zwroty.

Piotrek Domański – Co jest potrzebne by odpalić sieć 5G?

Konrad Dobrzyniecki – W tym momencie i najbardziej generalnie mówiąc: „aktywna antena”, łącząca w sobie antenę i moduł radiowy, sprzęt do 5G w stacji bazowej, smartfon lub router u klienta, częstotliwości, działająca sieć 4G do sygnalizacji i wsparcie dla 5G w sieci rdzeniowej i transmisyjnej operatora. To wymagania wynikające z pierwszego zdefiniowanego przez 3GPP i wdrożonego przez dostawców scenariusza, nazywanego Non-Standalone, w skrócie NSA. Zakłada on, że dla działania sieci piątej generacji będzie niezbędna również dodatkowa warstwa 4G. Ma ona za zadanie przenoszenie danych sygnalizacyjnych (np. zestawienie połączenia, zarządzanie połączeniem, przełączanie pomiędzy stacjami bazowymi).

Grafika ilustracyjna - wywiad 5G

PD – Czym się będzie różnić ten drugi scenariusz?

KD – Ten drugi scenariusz to Standalone, czyli SA. Zakłada on brak konieczności 4G, dane sygnalizacyjne przesyłane są po warstwie 5G. Niesie on również ze sobą zmianę architektury i wymaga wielu prac w sieci Core operatora. Chodzi o wdrożenie rozwiązań 5G-CN, czyli 5G Core Network. Co prawda standard SA jest już dostępny, niemniej jednak przyjdzie nam jeszcze chwilę poczekać na jego implementację w sprzęcie dostawców infrastruktury telekomunikacyjnej i terminalach użytkowników.

PD- Czym z technicznego punktu widzenia różni się sieć 5G od 4G?

KD – 5G to kolejna generacja sieci komórkowej. Postawiono przed nią kilka wymagań. Ma być szybsza – jej maksymalna prędkość, oczywiście w warunkach laboratoryjnych ma wynosić 20 Gb/s, podczas gdy w LTE było to maksymalnie 150 Mb/s. Mówię tutaj oczywiście o sieci LTE w pierwszej wersji, bez agregacji pasma, dzięki której można osiągnąć znacznie wyższe prędkości. Maksymalne opóźnienie w warunkach laboratoryjnych ma wynosić w sieciach 5G 1 ms, podczas gdy w sieci LTE – 30ms. Powinna ona także obsługiwać do miliona urządzeń na km2, podczas gdy LTE w podstawowej wersji, bez zastosowania LTE-M, maksymalnie 200. Założono także, że w sieci kolejnej generacji efektywność widmowa, czyli ilość danych które można przesłać w określonym paśmie radiowym ba być większa 3-4 krotnie niż w sieci 4G.

5G nie będzie tylko lepszym 4G

PD – A co Twoim zdaniem jest najważniejszą różnicą?

KD – Sieć 5 generacji w scenariuszu NSA to przede wszystkim zwiększenie prędkości przesyłania danych
i pojemności sieci, zmniejszenie czasu dostępu do usługi i bardziej stabilne połączenie. Użytkownicy 5G będą mogli korzystać z dużo lepszej jakości dostępu do Internetu, platform telewizyjnych oraz z dużo lepszych parametrów sieci szczególnie istotnych dla graczy. Tam, gdzie obecnie występują przeciążenia sieci 4G, zostaną dodane warstwy 5G na nowych częstotliwościach – gwarantujące podniesienie jakoś świadczonych usług.

PD – Czy zatem 5G będzie po prostu lepszym 4G?

KD – Na początku tak. Prawdziwą rewolucję przyniesie druga faza standardu 5G – 3GPP Release 16, która jest planowana na marzec 2020 roku oraz wdrożenie scenariusza SA. Oczywiście data Release 16 nie oznacza, że w tym samym momencie zaczną się zmiany – od publikacji 3GPP Release 16 do wdrożenia znajdujących się tam rozwiązań na pewno minie nieco czasu. Obie te zmiany pozwolą na kreowanie nowych usług dzięki technologii network slicing, umożliwiającej operatorowi tworzenia skrojonych na miarę sieci wirtualnych, specyficznych dla wymagań klienta. 5G uzyska możliwość oferowania usług o niezwykłej niezawodności i niskiego opóźnienia, czyli o parametrach wymaganych np. dla zdalnej kontroli infrastruktury krytycznej (opieka zdrowotna, operacje na odległość, kontrola i koordynacja dronów i wiele, wiele innych). Kolejna gałąź usług sieci kolejnej generacji związana będzie z możliwością masowej komunikacji różnego rodzaju sprzętu (samochody autonomiczne, automatyzacja w przemyśle, inteligentne miasta).

Lepszy rdzeń, lepsza „dosył”, lepsze anteny

PD – Co powoduje, że sieć 5G będzie bardziej efektywna niż sieć 4G ?

KD – Najkrócej mówiąc – postęp technologiczny. Jak w każdej dziedzinie przemysłu i nauki, jesteśmy w stanie wyprodukować coraz lepszy sprzęt i oprogramować go coraz bardziej wyrafinowanymi algorytmami. Tak samo jak z roku na rok użytkownicy sieci otrzymują coraz lepszego smartfona, ze zwiększoną liczbą pikseli w aparacie, podwojoną pamięcią oraz nowym systemem operacyjnym i aplikacjami, tak po stronie operatora sprzęt podlega ciągłemu unowocześnianiu, wprowadzaniu nowych funkcjonalności sieci.Przechodząc do konkretów, wiele rozwiązań stanowiących podstawę 5G pojawiło się już wcześniej, wiele jest jednak zdefiniowanych od początku. W pierwszej fazie do najważniejszych należą zmiany w interfejsie radiowym (5G NR – New Radio).

Przykładem niech będą aktywne anteny z technologią Massive MIMO (np. MIMO 32×32 lub 64×64). Polegają one na transmisji wielowiązkowej. W odróżnieniu do wcześniejszych standardów, gdzie jedna antena wytwarzała jedną wspólną falę radiową dla wszystkich użytkowników sieci komórkowej w danym sektorze, tym razem mamy do czynienia z „personalizowanym” sygnałem radiowym dla konkretnego odbiorcy. Dzieje się tak nawet wtedy, gdy jest to antena z MIMO 4×4, najbardziej zaawansowana ze stosowanych w sieci 4G LTE Advanced. Dzięki Massive MIMO nasze urządzenia nie muszą odbierać niepotrzebnych sygnałów, a jedynie te które są przeznaczone dla nas.

W 5G pojawią się także zaawansowane warianty kodowania oraz modulacja 1024QAM.

PD – Kiedy w Polsce ruszy sieć piątej generacji?

KD – Na razie trwają testy. Jako pierwsi ruszyliśmy poza laboratorium w Gliwicach, potem były pierwsze testy w paśmie 26-28 GHz w Zakopanem z Ericssonem. Jednak poza testami trzeba mieć pasmo, na którym ta sieć mogłaby zostać odpalona. Z technicznego punktu widzenia można to zrobić na częstotliwościach, którymi już dysponują operatorzy, na przykład 1800, 2100, 2600 MHz, lecz wtedy ograniczymy pojemność sieci 4G, która obecnie z nich korzysta. Dlatego tak ważne jest rozdysponowanie częstotliwości, które zostały w Unii Europejskiej wytypowane do wdrożenia sieci kolejnej generacji – chodzi przede wszystkim o pasma 3,4-3,8 GHz oraz 26-28 GHz. Nie można także zapominać o polskich, restrykcyjnych normach PEM, które zadania nie ułatwiają. Bez ich dostosowania do poziomów bazujących na wytycznych WHO, które obowiązują w większości krajów świata rozwój sieci 5G może zostać skutecznie ograniczony. Siłą rzeczy niekorzystnie odbije się to na dostępności i jakości usług oferowanych klientom.

PD – Co jest dostępne, a co jeszcze musi się pojawić, by móc wdrożyć sieć 5G?

KD – Dostępny jest zatwierdzony standard 5G (3GPP Release 15, z grudnia 2018r.), na podstawie którego wdrożone zostaną pierwsze komercyjne sieci piątej generacji. Dostawcy są już gotowi, lub niebawem będą z wymaganym sprzętem oraz oprogramowaniem dla operatorów. Dla płynnego wdrożenia 5G brakuje częstotliwości oraz jednego, bardzo ważnego elementu układanki: terminali dla klientów. Pierwsze z nich pojawią się w połowie br.

Trudne słowa i teksty je wyjaśniające:

Więcej o 5G na blogu i w komunikatach prasowych pisaliśmy między innymi w tekstach:

 

Udostępnij: Wywiad – co jest nam potrzebne do 5G… tego prawdziwego

Sieć

7 lat wideo Full HD przesłali klienci Orange tej zimy w górach

27 marca 2019

7 lat wideo Full HD przesłali klienci Orange tej zimy w górach

Ponad 2 PB danych, 35% więcej niż w sezonie 2017/2018 przesłali klienci Orange Polska w górach. To już tradycja, że z roku na rok transfer danych rośnie. Od świąt, do końca lutego przesłali także 74 mln SMS, 8% mniej niż w poprzednim sezonie oraz równowartość 566 lat trwającej nieprzerwanie rozmowy – ponad 117 mln minut rozmów, mniej więcej tyle samo co w ubiegłym. Wiem, że już wszyscy myślą o wiośnie, ale pogoda taka za oknem, że podsumowanie zimy jeszcze jak najbardziej na czasie.

Najbardziej zapracowane były stacje bazowe na terenie Beskidu Śląskiego, a także te które znajdowały się na Podhalu. Szczególnie Nowy Rok spowodował spory wzrost ruchu w Zakopanem i okolicach. Moją uwagę zwróciła jeszcze jedna sprawa – w stolicy Tatr i okolicach większa liczba naszych klientów przesyłała dane niż w Beskidzie Śląskim, gdzie z kolei częściej dzwoniono. Najwyraźniej jednak liczba klientów wykonujących połączenia w Beskidzie nie przełożyła się na ilość „wygadanych” minut. Ostatecznie bowiem to właśnie z Zakopanego i okolic przesłano najwięcej danych i wykonano najwięcej rozmów. Jeżeli chodzi o SMS dostrzegłem jeszcze jedną ciekawostkę – w Beskidzie Śląskim najwięcej SMS wysłano w Wigilię, w Zakopanem i okolicach – w Sylwestra.

Dostrzegłem jeszcze jedną ciekawostkę – weekendy przekładają się na gwałtowne spadki czasu trwania rozmów, czasem nawet o kilkadziesiąt procent. Nie widać takich zależności w liczbie przesyłanych GB. Koledzy, którzy zajmują się naszą siecią mówią, że spadek ruchu „głosowego” w weekend to jest standard. Z kolei gdy jest nieprzyjemna pogoda – więcej z nas korzysta z internetu, a weekendy nie mają tak dużego wpływu na liczbę przesyłanych GB.

Na razie wrzucę Wam wideo, które wzbudziło moją szczególną uwagę,  a było jedną z odpowiedzi w naszym konkursie.

Wiem, że wszyscy chcielibyśmy wiosny, ale by godnie podsumować tegoroczną zimę mam dla Was okolicznościowy film. Wtedy byliśmy w Karpaczu, ale na koniec zimy okazało się, że powinienem pojechać z blogową kamerą raczej pod Wielką Krokwie, albo na Krupówki.

Jeżeli chcecie przeczytać więcej o tym jak przygotowywaliśmy się do zimy znajdziecie w tekście „Orange nie boi się zimy. Lepszy zasięg sieci w górach” oraz „Tak hula internet w górach!”

Życzę Wam, by wiosna przyszła szybko i bym już niedługo pisał Wam o tym jak przygotowujemy się dla Was na lato. Na które już zresztą się przygotowaliśmy – refarming 2100 MHz wzdłuż całego wybrzeża już zrobiony, teraz posuwamy się na południe, na przykład na południe od Szczecina ;-). Refarming obejmuje także coraz więcej miejscowości w około dużych aglomeracji , między innymi Trójmiasta, Krakowa, Aglomeracji Śląskiej i Warszawy.

Udostępnij: 7 lat wideo Full HD przesłali klienci Orange tej zimy w górach

Sieć

7000 stacji bazowych z agregacją pasma dla klientów Orange

13 marca 2019

7000 stacji bazowych z agregacją pasma dla klientów Orange

Agregacja pasma to coś, na co powinniście zwracać uwagę choćby kupując smartfony czy modemy. Jeżeli posiadają tą funkcję i korzystacie ze stacji bazowej, która także ją ma możecie osiągnąć wyższe prędkości transferu, a internet będzie Wam działał komfortowo nawet w dużym tłoku. Od tego tygodnia nasi klienci mogą korzystać już z 7 tysięcy takich stacji bazowych.

Agregacja pasma – jak to działa?

Wasze (i moje także) smartfony komunikują się ze stacją bazowych przy pomocy fal radiowych – odbierają je i nadają. Można je przetworzyć na prąd, zrozumiały dla procesorów Waszych smartfonów. Te same fale wykorzystywane są przez Bluetooth czy Wi-Fi. Mówiąc dokładnie są to fale decymetrowe o długości fali od 10 do 100 cm. Żeby było ciekawie, jest to fala elektromagnetyczna, złożona z fotonów – takich samych ja te, które Wasze oko odbiera jako światło widzialne, a wystawiona w stronę słońca twarz jako ciepło (czyli podczerwień).

Każda długość fali to także określona częstotliwość, liczona w herzach. Fale radiowe zaczynają na 3 kHz, a kończą na 3 THz. Dla przykładu fale UKF, na których odbieracie w domu radio to przedział 30-300 MHz. Częstotliwość światła widzialnego jest miliony razy większa. Kolor czerwony to dla przykładu 480 – 405 THz, a leżący po drugiej stronie tęczy (dosłownie i w przenośni) fioletowy – 790 – 700 THz.

Częstotliwości w sieci 4G (zwanej także jako LTE, czyli Long Term Evolution) to w Unii Europejskiej przede wszystkim 800, 900, 1800, 2100, 2600, 3400, 3600 MHz, czyli fale radiowe. Te okrągłe cyferki to jednak tylko część prawdy. Wartości te odpowiadają bowiem pasmom, w okolicach których są częstotliwości faktycznie wykorzystywane przez operatorów. Dla przykładu Orange ma do dyspozycji 15 MHz w paśmie 2600 MHz. Oznacza to, że możemy wykorzystać częstotliwości 2520-2535 MHz do komunikacji od Waszego smartfona do stacji bazowej oraz 2640-2655 MHz w drugą stronę. 4G może jednak działać także na innych częstotliwościach, choćby 450 MHz.

Dodam jeszcze tylko, że klienci Orange Polska korzystający z 4G mają do dyspozycji obok wcześniej wspomnianych 15 MHz w paśmie 2600 MHz także po 10 MHz w pasmach 800, 1800, 2100 MHz.

Agregacja pasma – co to Wam daje?

4G to nazwa standardu. Zakłada on między innymi w swojej podstawowej formie, że komunikacja między telefonem może przebiegać w paśmie 20 MHz. Jego bardziej zaawansowane formy pozwalają jednak na agregację – dzięki niej można wykorzystać szersze pasmo, by osiągać większą przepustowość. Dla przykładu – w testach skorzystaliśmy z maksymalnej szerokości dostępnej w standardzie 4G – 100 MHz, co pozwoliło nam wyciągnąć 1,91 Gb/s.  Generalnie im szersze pasmo telefon ma do dyspozycji, tym większą prędkość może wyciągnąć. Oznacza to także, że gdy ruch jest duży, może korzystać z pasm najmniej zajętych. Opowiedziałem to w dość prosty sposób w tym wideo.

By jednak korzystać z tych możliwości trzeba mieć odpowiedni smartfon lub modem. Dlatego trzeba szukać w specyfikacji urządzeń pozycji CAT. Im wyższa cyferka za nią tym lepiej urządzenie radzi sobie z agregacją pasma. CAT 4 to wersja podstawowa, obsługująca 20 MHz pasma. CAT 6 oznacza, że telefon może zagregować maksymalnie po dwa pasma mające 20 MHz, a CAT 9, że trzy pasma, więc łącznie 60 MHz. Jeżeli chcecie znać absolutny top urządzeń z agregacją zajrzyjcie do tekstu pod dość jednoznacznym tytułem: Który smartfon pobierze dane najszybciej?.

Agregacja pasma w Orange

Już wiecie, że nasi klienci mogą korzystać już z 7 tysięcy stacji bazowych z agregacją pasma. Co więcej, już ponad połowa z nich agreguje 3 lub 4 pasma 4G, co oznacza jeszcze lepsze wyższe prędkości i komfort korzystania. To jednak nie wszystko. W naszej sieci trwa tak zwany „refarming” pasma, o którym więcej przeczytacie w pierwszej części tekstu o „wyciskaniu” sieci mobilnej. W ubiegłym roku skupiliśmy się na największych miastach. Jeżeli śledzicie Twittera Wojtka wiecie już pewnie, że ten rok zaczęliśmy nad morzem.

Tradycyjnie zapraszam do komentowania 😉

Udostępnij: 7000 stacji bazowych z agregacją pasma dla klientów Orange

Sieć

W telekomunikacji wracają czasy PRL-owskiego erzacu. Uczcijmy to konkursem ;-) [Wyniki!]

6 marca 2019

W telekomunikacji wracają czasy PRL-owskiego erzacu. Uczcijmy to konkursem ;-) [Wyniki!]

W czasach PRL – podczas gospodarczego kryzysu – wiele oryginalnych produktów zniknęło ze sklepów. W miejsce niektórych pojawiły się „produkty zastępcze”. Rzecznik jest doświadczony życiowo, pamięta tamte czasy i choć sytuacja gospodarcza sporo się zmieniła, to za sprawą naszego fioletowego konkurenta pojęcie erzacu we mnie odżyło. W blogowym wpisie nazwałem marketingowe „5G Ready” Playa – w technologicznym realu LTE Advanced – „produktem czekoladopodobnym”.

Przy tej okazji uczynni ludzie zaczęli mi przypominać inne erzace: kawa Inka smakowała prawie jak Arabica, „pepegi”, zastępowały trampki, a jeansy „Komesy” lub „Szariki” udawały Wranglery. Tak urodził mi się w głowie szybki konkurs na weekend.

Zastanówcie się, poszperajcie w historii i napiszcie jakie Waszym zdaniem były najbardziej tandetne erzace z PRL? Odpowiadacie w komentarzach, które muszą być krótkie i treściwe – maksymalnie 300 znaków. Czas na odpowiedzi macie do poniedziałku 11 marca, do końca dnia. Zwycięzcę wyłoni subiektywnie rzecznik.

Nagrodą jest 5 kg wybornej czekolady, żaden tam produkt czekoladopodobny. Sam kupię, zapakuję i wyślę. Powodzenia.

Aktualizacja 14.03.2019 godzina 8:50

Czas na rozstrzygnięcie konkursu. Rzecznikowi – całkowicie subiektywnie – najbardziej spodobała się odpowiedź Wykrztałciucha udzielona 6 marca o godz. 6:09. Urzekł mnie dżem z dyni robiący za pomarańczowy i przypomnienie magii „etykiet zastępczych”. Erzac na najwyższym poziomie i z kontekstem 😉 Gratulacje! Do Ciebie trafia 5 kg prawdziwej, belgijskiej czekolady. „Tabliczka” została zrobiona przez cukiernię Deseo Patisserie & Chocolaterie. Po prostu pychotka.

To nie koniec słodkich nagród. Rzecznik równie subiektywnie przyznał nagrodę pocieszenia – przysmaki od Deseo. Trafia do M@jora, który opublikował odpowiedź o dżemie dyniowym, ale… dzień później niż Wykrztałciuch czyli 7 marca. I jeszcze „Specjalna nagroda rzecznika”, która trafia do GieKa za słodką adaptację kultowego „Misia”. Odpowiedź nie spełniała kryterium konkursu – była za długa, dlatego postanowiłem ją wyróżnić „pozakonkursowo”. Jeszcze raz gratulacje dla laureatów i proszę o kontakt na e-mail: biuro.prasowe@orange.com

Aktualizacja 2 27.03.2019.

W związku z tym, że Wykrztałciuch nie zgłosił się do nas, nagroda główna trafiła do laureata nagrody pocieszenia – M@jora. Gratulacje!

Zdjęcie, które wykorzystałem znajduje się w domenie publicznej. Jego źródło to Wikipedia, a dodał je użytkownik Niki K.

Udostępnij: W telekomunikacji wracają czasy PRL-owskiego erzacu. Uczcijmy to konkursem ;-) [Wyniki!]

Sieć

Ściema roku jest nieśmiertelna, czyli czekoladopodobne „5G Ready”

1 marca 2019

Ściema roku jest nieśmiertelna, czyli czekoladopodobne „5G Ready”

W Play zmieniają się prezesi, szefowie marketingu, firma trafiła na giełdę, ale jedno się nie zmieniło – zamiłowanie do marketingowego ściemniania. Dzisiaj przeczytałem, że nasz konkurent wprowadza markę „5G Ready”. Chociaż pamięć rzecznikowi czasami już szwankuje, to ten numer pamiętam doskonale! Jakieś 8 lat temu technologia HSDP zagrała w Play rolę 4G LTE. Było dużo śmiechu, ale nie takie rzeczy widział świat. Wygląda na to, że nowy team marketingowy pozazdrościł starej gwardii pomysłowości i teraz literce G zamiast „4” będzie towarzyszyć w reklamach „5”. I tylko w reklamach, bo w rzeczywistości, jeśli 5G jest pyszną czekoladą, to „5G Ready” Playa jedynie produktem… „czekoladopodobnym”.

O co chodzi? Play będzie nas przekonywał, że część ich sieci, która m.in. wykorzystuje technologie MIMO4x4, agregację pasm i modulację 256QAM można określić, jako „5G Ready”. Nie można! Takie rozwiązania nie są żadną nowością i na całym świecie funkcjonują, jako 4G. W Orange Polska też je wykorzystujemy, ale nawet w snach nie określamy ich jako 5G. Walczymy o klienta jakością sieci i inwestycjami, a nie kampaniami marketingowymi. Wszyscy na rynku doskonale wiedzą, że na prawdziwe 5G jeszcze trochę poczekamy. Trzeba mieć odpowiednie częstotliwości, anteny, routery i smartfony. To dopiero przed nami. Nikt w Polsce nie świadczy usług 5G i trwają pojedyncze testy.

Żeby nie było, że tylko Play ulega pokusie marketingowego ściemniania. Niedawno „czekoladopodobną” drogą poszło też UPC, oferując „internet światłowodowy” zamiast światłowodu. Niby subtelność, ale pachnie udawaniem Orange. Jak się nie ma, co się lubi, to się lubi co się ma.

Udostępnij: Ściema roku jest nieśmiertelna, czyli czekoladopodobne „5G Ready”

Dodano do koszyka.

zamknij
informacje o cookies - Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z orange.pl bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza,
że pliki cookies będą zamieszczane w Twoim urządzeniu. dowiedz się więcej