Informacje prasowe

Orange Insights: Znaczenie outsourcingu dla bezpieczeństwa informatycznego w dużych firmach

14 grudnia 2016

Orange Insights: Znaczenie outsourcingu dla bezpieczeństwa informatycznego w dużych firmach

Wiedza, doświadczenie i możliwość optymalizacji kosztów to główne zalety korzystania z outsourcingu, na które wskazywali przedstawiciele dużych firm w badaniu zrealizowanym przez ICAN Research – na zlecenie Orange Polska. Kolejna część raportu przedstawia podejście firm do outsourcingu oraz odpowiada na pytania dotyczące podstaw wyboru środków zabezpieczających ciągłość działania przedsiębiorstwa. Raport ujawnia także motywy korzystania z usług zewnętrznych dostawców i wskazywane z tego tytułu korzyści.

Kluczowe wnioski z raportu:

  • 46 proc. badanych uważa, że outsourcing ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa informatycznego ich organizacji. Opinię tę wyrażają częściej prezesi i właściciele niż dyrektorzy finansowi i IT.
  • Co trzecia badana firma korzysta z outsourcingu, w tym co dziesiąta w całości powierza obszar bezpieczeństwa zewnętrznym podmiotom. Najczęściej firmy te współpracują z wyspecjalizowanymi dostawcami (52 proc.), rzadziej korzystają z niezależnych konsultantów/specjalistów (27 proc).
  • Główną motywacją do korzystania ze wsparcia zewnętrznego jest wiedza i doświadczenie oraz możliwość optymalizacji kosztów. Dyrektorzy finansowi zwracają również uwagę na lepszą infrastrukturę dostawcy.
  • Firmy współpracujące z zewnętrznym dostawcą najczęściej korzystają z usług takich jak: audyt bezpieczeństwa, outsourcing wybranych obszarów, monitoring cyberataków oraz doradztwo w zakresie bezpieczeństwa informatycznego.

Orange Insights, to druga edycja cyklu raportów przygotowanych na podstawie badań przeprowadzonych przez ICAN Research na zlecenie Orange Polska wśród działających w Polsce przedsiębiorców. Najnowszy raport dotyczy dużych firm, zatrudniających powyżej 250 pracowników. Jego tematem było postrzeganie przedstawicieli i pracowników zagadnień bezpieczeństwa działania systemów informatycznych i nowych technologii w przedsiębiorstwie.

Outsourcing a bezpieczeństwo IT w firmie

Blisko połowa badanych (46 proc.) uważa, że outsourcing jest ważny dla bezpieczeństwa informatycznego ich organizacji. Istotnie częściej jest to ważne dla prezesów i właścicieli niż dla pozostałych grup badanych pracowników. Częściej usługi outsourcingu są doceniane również w sektorze usług (59 proc.), natomiast rzadziej w handlu (38 proc.).

O szerokiej skali cyfryzacji mówimy teraz zdecydowanie częściej niż jeszcze kilka lat temu. Wymiana informacji w dużych firmach i instytucjach jest znacznie prostsza dzięki nieustannie udoskonalanym technologiom i systemom informatycznym. Faktem jest jednak, że im więcej cyfrowych technologii tym większa pokusa dla cyberprzestępców. W 2015 CERT Polska zanotował aż 200 mln zgłoszeń dotyczących zagrożeń w polskich sieciach komputerowych. Natomiast z raportu CERT Orange Polska, również za 2015 rok, wynika, że liczba obsługiwanych miesięcznie incydentów wynosi niemal 1700 miesięcznie. Bardzo popularne były i wciąż są również ataki DDoS, których w zeszłym roku zidentyfikowano ponad 60 tysięcy. Nasz zespół ma za zadanie identyfikować i chronić sieci informatyczne klientów przez 24 godziny na dobę – podkreśla Tomasz Matuła, Dyrektor Infrastruktury ICT i Cyberbezpieczeństwa w Orange Polska.

Badani, którzy zadeklarowali korzystanie z usług wspierających bezpieczeństwo informatyczne, najczęściej wybierają audyty bezpieczeństwa (20 proc.) oraz outsourcing wybranych obszarów, uznawanych za najbardziej podatne na ataki (18 proc.). Na kolejnym miejscu znalazł się monitoring ataków z zewnątrz organizacji (np. ataki DDoS) oraz doradztwo w zakresie korzystnych rozwiązań i analizy zdarzeń, na które wskazało 17 proc. ankietowanych. Z outsourcingu infrastruktury, czyli przeniesienia systemów informatycznych do zewnętrznego centrum przetwarzania danych, tzw. Data Center, korzysta 14 proc. badanych.

Outsourcer i Non-Outsourcer – podejście firm do outsourcingu

Badanie przeprowadzone na zlecenie Orange Polska wykazało, że co trzecia firma korzysta z usług zewnętrznego dostawcy w zakresie bezpieczeństwa informatycznego. Przedsiębiorstwa decydują się najczęściej na obsługę przez wyspecjalizowane firmy zewnętrzne wybranych obszarów IT. Taką współpracę wybiera aż 52 proc. badanych, natomiast znacznie rzadziej wybierane są usługi niezależnych specjalistów IT – 27 proc.

Na pytanie dlaczego badana firma zdecydowała się na outsourcing w obszarze bezpieczeństwa IT, najczęściej wskazywano, że daje on dostęp do wysokiej klasy specjalistów w tej dziedzinie (28 proc.) oraz pozwala optymalizować koszty (22 proc.). Kolejnym najczęściej wymienianym argumentem był dostęp do najlepszej wiedzy i doświadczenia (18 proc.).

Inne spojrzenie prezentują przedsiębiorstwa nie współpracujące z zewnętrznymi specjalistami IT. Preferują one samodzielne rozwijanie kompetencji z obszaru bezpieczeństwa informatycznego (43 proc.) i niezależne sprawowanie nad nim kontroli (26 proc.). Co istotne, dyrektorzy i kierownicy IT znacznie częściej niż prezesi i dyrektorzy finansowi byli przeciwni korzystaniu z usług outsourcingu.

Różnice między firmami korzystającymi i nie korzystającymi z outsourcingu

Przedsiębiorstwa korzystające z usług zewnętrznych dostawców IT to głównie organizacje z kapitałem zagranicznym oraz liderzy w swoich kategoriach produktowych (ponad 88 proc. deklarujących korzystanie z outsourcingu). Zdecydowana większość w tej grupie (powyżej 85 proc.) twierdzi, że radzi sobie z zabezpieczeniem danych i ochroną przed cyberatakami, a także kontrolą dostępu do systemów i przestrzeganiem przez pracowników procedur bezpieczeństwa.

Natomiast firmy preferujące samodzielną kontrolę nad bezpieczeństwem informatycznym najczęściej są małymi bądź średnimi graczami rynkowymi z polskim kapitałem (blisko 80 proc. w grupie nie korzystających z usług zewnętrznego dostawcy). Firmy te mają najczęściej problemy z zapewnieniem odpowiednich środków na inwestycje w bezpieczeństwo. Częściej też nie radzą sobie nie tylko z budowaniem odpowiedzialności wśród pracowników, ale także z zagrożeniami ze strony cyberprzestępców oraz zabezpieczeniem danych w chmurze obliczeniowej. Co ważne, pracownicy firm nie korzystających z outsourcingu mogą także częściej korzystać ze służbowych urządzeń w celach prywatnych.

Istotną różnicę stanowi również określenie krytycznego obszaru bezpieczeństwa firmy: Outsourcer wskazuje na dział IT w przeciwieństwie do Non-Outsourcera, który uważa, że to finanse są kluczowe dla zachowania bezpieczeństwa funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Współpraca z zewnętrznym dostawcą bezpieczeństwa IT

Wyniki badania Orange Insights wyraźnie wskazują, że przedsiębiorcy są świadomi nie tylko wzrastających cyberzagrożeń, ale przede wszystkim znaczenia poprawnego działania systemów informatycznych dla bezpieczeństwa ciągłości funkcjonowania ich firm. Co więcej, przedstawiciele firm doskonale wiedzą, że niezbędni są im wykwalifikowani specjaliści IT z bogatą wiedzą i doświadczeniem. A o nich jest coraz trudniej na rynku, dlatego też współpraca z zewnętrznymi dostawcami, zatrudniającymi zespół ekspertów IT specjalizujących się w obszarze bezpieczeństwa, jest dobrym rozwiązaniem. Duże firmy zapewniają sobie w ten sposób dostęp do najnowszych technologicznych udogodnień, kompetentne doradztwo oparte na cennym know-how oraz całodobowe wsparcie. – wylicza Tomasz Matuła.

Badani potwierdzają, że kompetencje, doświadczenie i specjalizacja w bezpieczeństwie to najważniejsze kryteria wyboru zewnętrznego dostawcy. Cena wśród najważniejszych czynników znajduje się dopiero na 9 miejscu.

Co trzeci badany (około 38 proc.) uważa także, że operator telekomunikacyjny może pełnić rolę dostawcy w obszarze bezpieczeństwa IT. Otwarci na taką współpracę są najczęściej prezesi firm oraz przedstawiciele sektora handlu. Warto również podkreślić, że co druga firma korzystająca z outsourcingu bezpieczeństwa rozważyłaby firmę telekomunikacyjną jako wsparcie.

Kluczowym argumentem przemawiającym za współpracą z operatorem, na który wskazało blisko 50 proc. jej zwolenników, jest jego duże doświadczenie, wiedza oraz stabilność. Na co przeciwnicy odpowiadają, że brak mu elastyczności i sprawności operacyjnej (około 30 proc. odpowiedzi).

 

Na temat badania

W drugiej edycji badania Orange Insights dotyczącej dużych firm i korporacji zrealizowano łącznie 336 ankiet. W celu zapewnienia reprezentatywności danych wyniki zostały przeważone według struktury branż PKD (po przeważeniu wielkość próby wyniosła 327 ankiet). Badanie zostało zrealizowane metodą CATI/CAWI. Wzięli w nim udział przedstawiciele dużych firm i korporacji podejmujący decyzje w zakresie inwestycji w sprzęt, oprogramowanie i technologie informatyczne – prezesi, właściciele, dyrektorzy finansowi, operacyjni oraz szefowie IT.

*   *   *

Orange jest jedynym w Polsce operatorem inwestującym na bardzo dużą skalę w budowę sieci światłowodowych i rozwój zasięgu bardzo szybkiego internetu mobilnego LTE. Już teraz obejmuje on ponad 98 procent Polaków. Od ponad 8 miesięcy Orange jest liderem prędkości mobilnego internetu w Polsce, według jednego z największych rankingów przygotowywanych przez Speedtest.pl. Najwyższe parametry usługi potwierdzają również wyniki osiągane w innych rankingach mobilnego internetu.

Dzięki szybkiej transmisji danych i nowoczesnej sieci Orange oferuje nowoczesne usługi stacjonarne i mobilne o największym zasięgu w Polsce. Wśród nich szereg kompleksowych rozwiązań telekomunikacyjnych przeznaczonych dla dużych firm i przedsiębiorstw, a także opracowanych z myślą o małych i średnich podmiotach gospodarczych.

 

Infografika do pobrania

 

Wojciech Jabczyński
Rzecznik Orange Polska
biuro.prasowe@orange.com
https://twitter.com/RzecznikOrange

Nasz blog: www.blog.orange.pl

Mediateka

Udostępnij: Orange Insights: Znaczenie outsourcingu dla bezpieczeństwa informatycznego w dużych firmach

Informacje prasowe

Orange Insights: Nowoczesne technologie mobilne w dużych firmach

1 czerwca 2016

Orange Insights: Nowoczesne technologie mobilne w dużych firmach

Zaledwie połowa badanych radzi sobie z zabezpieczeniem urządzeń mobilnych swoich pracowników. Bardziej optymistyczni w tym obszarze są prezesi firm w przeciwieństwie do kierowników IT, którzy jednocześnie częściej twierdzą, że mobilność jest zagrożeniem. To tylko niektóre z głównych wniosków kolejnej części raportu Orange Insights, przygotowanego przez Orange Polska. Jego przedmiotem jest podejście dużych przedsiębiorstw do wdrażania rozwiązań bezpieczeństwa i nowoczesnych technologii. Ankietowani odpowiedzieli na pytania dotyczące korzystania z urządzeń i aplikacji mobilnych w firmie, w tym także z poczty e-mail oraz cloud computingu.

Kluczowe wnioski z raportu to:
  • Ponad 60 proc. badanych uważa, że rozwiązania mobilne, takie jak aplikacje czy chmura obliczeniowa, pozwalają budować przewagę konkurencyjną, jednakże ponad 50% z nich twierdzi, że niosą za sobą także zagrożenia bezpieczeństwa informatycznego.
  • W 61 proc. badanych firm, za bezpieczeństwo informatyczne odpowiedzialne są wyspecjalizowane struktury lub zewnętrzni dostawcy, natomiast metodą budowania świadomości dbania o bezpieczeństwo wśród pracowników jest bieżące informowanie o zdarzeniach oraz szkolenia i spisane procedury wewnętrzne.
  • Brak polityki korzystania z urządzeń mobilnych to jedna z najczęstszych przyczyn zagrożeń w obszarze IT. Tylko 50 proc. firm radzi sobie z zabezpieczeniem urządzeń swoich pracowników.

 

Orange Insights, to już druga edycja cyklu raportów przygotowanych na podstawie badań przeprowadzonych przez ICAN Research na zlecenie Orange Polska wśród działających w Polsce przedsiębiorców. Najnowszy raport dotyczy dużych firm, zatrudniających powyżej 250 pracowników. Jego tematem było postrzeganie bezpieczeństwa nowych technologii w przedsiębiorstwach przez ich przedstawicieli i pracowników.

Wykorzystanie nowych technologii mobilnych w dużej firmie

Według wyników raportu aż 81 proc. badanych uważa, że systemy informatyczne są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa. We współczesnych przedsiębiorstwach pracownicy, klienci i partnerzy biznesowi oczekują stałego i bezproblemowego dostępu do informacji oraz aplikacji, z każdego miejsca i o każdej porze. Wyniki badania Orange Insights pokazują, że przedsiębiorstwa, mimo świadomości dużej roli rozwiązań mobilnych i nowoczesnych technologii, wciąż w niewystarczającym stopniu dbają o zapewnienie bezpieczeństwa informacji, które przepływają przez urządzenia i aplikacje mobilne.

Nie ma wątpliwości co do tego, że technologie mobilne zdominowały nasze codzienne życie i stają się nieodłącznym elementem funkcjonowania nowoczesnego przedsiębiorstwa. Z doświadczenia wiem, że firmy, które wdrożyły już rozwiązania mobilne, jak np. usługi w chmurze czy aplikacje mobilne, znacznie efektywniej korzystają ze swojego potencjału zarówno wewnątrz firmy, jak i na zewnątrz. Rozwój mobilności to szansa na zbudowanie przewagi rynkowej, pomaga ona zwiększyć wydajność pracy i usprawnić codzienne aktywności, czy to w sprawach administracyjnych czy też w komunikacji pomiędzy pracownikami i klientami. Jednak wszystkie rozwiązania i urządzenia mobilne należy skutecznie zabezpieczyć, aby uchronić firmę przed niebezpieczeństwami w postaci utraty lub kradzieży danych. Patrząc na wyniki badań Orange Insights, cieszę się, że duże firmy mają świadomość zalet technologii mobilnych i  zdają sobie sprawę z zagrożeń, przed którymi należy się bronić. – powiedział Tomasz Matuła, Dyrektor Infrastruktury ICT i Cyberbezpieczeństwa w Orange Polska.

Poczta e-mail

Elektroniczna poczta to bez wątpienia jedno z najważniejszych narzędzi pracy w każdej firmie. Poczta jest wykorzystywana do komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej, i coraz częściej pełni rolę głównego kanału pozyskiwania i przekazywania informacji. Co równie ważne, można ją obsługiwać przez różne urządzenia z dostępem do internetu – jest ona instalowana na urządzeniach służbowych, czyli laptopach i smartfonach. Właśnie dlatego poczta e-mail stała się jednym z głównych celów ataków cyberprzestępców.

Z danych raportu Orange Insights wynika, że zaledwie połowa badanych radzi sobie z zabezpieczeniem urządzeń mobilnych swoich pracowników. Bardziej optymistyczni w tym obszarze są prezesi firm w przeciwieństwie do kierowników IT, którzy jednocześnie częściej twierdzą, że mobilność to zagrożenie. Niestety 24 proc. przedsiębiorstw ma w tym zakresie duże problemy, które najczęściej są związane z brakiem polityki korzystania z urządzeń mobilnych. Większość, bo aż 63 proc. uczestniczących w badaniu, przedstawia, że ich pracownicy korzystają ze służbowych telefonów do obsługi prywatnej poczty. Co równie istotne, prawie połowa z nich (42%) korzysta z prywatnych telefonów do obsługi tej firmowej. Wśród badanych branż, firmy usługowe najczęściej pozwalają na korzystanie zarówno ze służbowej poczty na prywatnym urządzeniu, jak i z prywatnej poczty na urządzeniu firmowym.

Cyberprzestępcy szukają różnych sposobów na zdobycie cennych dla przedsiębiorstw danych. Coraz częściej możemy spotkać się z atakami w formie maili phishingowych udających faktury czy też atakami wykorzystującymi luki systemu Android w smartfonach. Jak wiadomo, na smartfonach i tabletach pracownicy często przechowują dużą ilość prywatnych i służbowych danych, a urządzenia te łączą się z firmową siecią. W Orange przykładamy dużą wagę do bezpieczeństwa teleinformatycznego, dlatego stworzyliśmy zespół specjalistów wchodzących w skład Security Operations Center pracujących w trybie 24/7/365. Monitorują oni poziom bezpieczeństwa użytkowników naszej sieci, błyskawicznie reagując na zidentyfikowane problemy i podejmując działania minimalizujące zagrożenia. Kładziemy też duży nacisk na budowanie świadomości bezpiecznych zachowań w sieci. – dodaje Tomasz Matuła.

Cloud Computing, czyli rozwiązania w chmurze

Korzystanie z chmury obliczeniowej przez polskie przedsiębiorstwa staje się coraz popularniejszą praktyką. To elastyczne narzędzie, które umożliwia użytkownikowi zapis danych na zdalnym serwerze, jest metodą na obniżenie kosztów związanych z infrastrukturą IT w firmie. Dane ulokowane na zewnętrznych serwerach, pozwalają ograniczyć wydatki na dział informatyczny, a także zmniejszyć koszty związane z zakupem energii elektrycznej pobieranej przez tradycyjne serwery znajdujące się w budynku firmy. Według wyników badania Orange Insights, aż 46 proc. badanych korzysta z rozwiązań w chmurze i większość potwierdza, że ta usługa jest sposobem na optymalizację kosztów. Ponadto co trzecie przedsiębiorstwo, głównie z obszaru handlu i usług, zamierza zwiększyć korzystanie z wirtualnego narzędzia. Niemniej jednak prawie połowa (44%), uważa, że usługa cloud computing stanowi także zagrożenie dla bezpieczeństwa IT, lecz w znacznej części są to odpowiedzi firm, które z niej nie korzystają.

Zarządzanie bezpieczeństwem IT

W kontekście zarządzania bezpieczeństwem IT przedstawiciele dużych firm wskazywali, że podstawową i najistotniejszą metodą budowania świadomości w zakresie ochrony informacji jest bieżące komunikowanie o zagrożeniach i zdarzeniach (aż 73%). Kolejnymi najczęściej stosowanymi sposobami (po 61% odpowiedzi) są szkolenia dla pracowników oraz spisane procedury zachowań w sytuacji zagrożenia.

Badani, pytani o odpowiedzialność swoich pracowników w zakresie dbania o bezpieczeństwo informatyczne, w większości wypowiadali się pozytywnie. 64 proc. z nich twierdzi, że pracownicy ich firm zachowują się odpowiedzialnie korzystając z systemów IT i dostępu do informacji (70%). Kierownicy IT w przeciwieństwie do prezesów zachowują w tym temacie większą ostrożność.

W 61 proc. badanych firm za bezpieczeństwo informatyczne odpowiadają wyspecjalizowane struktury bądź zewnętrzni dostawcy. W branży usług dominują specjalne zespoły, natomiast w handlu najczęściej za bezpieczeństwo IT odpowiada dedykowany pracownik.

Finansowanie bezpieczeństwa IT i rozwiązań mobilnych*

Duże przedsiębiorstwa, mimo świadomości zagrożeń jakie niesie za sobą brak zabezpieczenia urządzeń mobilnych i systemów IT, często nie mogą przeznaczyć na ten cel odpowiedniego budżetu. Tylko co trzecia firma deklaruje, że ma możliwość sfinansowania wszystkich potrzeb związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa informatycznego. Niemniej jednak ponad połowa badanych, w tym większość dyrektorów finansowych (56%) i kierowników IT (52%), uważa, że ich budżet jest elastyczny, co oznacza, że w razie potrzeby, będą w stanie go zwiększyć na sfinansowanie potrzebnych działań. Prezesi rzadziej jednak zgadzają się z tą opinią (zaledwie 35%) i jednocześnie aż 44 proc. z nich twierdzi, że nie ma w planach zwiększenia budżetu.

Firmy działające w obszarze usług, w porównaniu do innych branż, znacznie częściej planują pomnożenie swoich wydatków na bezpieczeństwo IT, ale też twierdzą, że ich budżet jest bardziej elastyczny dla takich działań. Jednak, w konfrontacji z sektorem produkcji i handlu, firmy usługowe rzadziej potwierdzają (32%), że są w stanie sfinansować wszystkie swoje potrzeby.

*Wyniki dla 75 firm, które zgodziły się udostępnić swoje wewnętrze informacje odnośnie budżetów.

Na temat badania

W drugiej edycji badania Orange Insights dotyczącej dużych firm i korporacji zrealizowano łącznie 336 ankiet. W celu uzyskania reprezentatywności danych wyniki zostały przeważone według struktury branż PKD (po przeważeniu wielkość próby wyniosła 327 ankiet). Badanie zostało zrealizowane metodą CATI/CAWI. Wzięły w nim udział osoby decyzyjne w dużych firmach i korporacjach w zakresie inwestycji w sprzęt, oprogramowanie i technologie informatyczne – prezesi, właściciele, dyrektorzy finansowi, operacyjni oraz szefowie IT.

*   *   *

Orange jest jedynym w Polsce operatorem inwestującym na bardzo dużą skalę w budowę sieci światłowodowych i rozwój zasięgu bardzo szybkiego internetu mobilnego LTE. Już teraz obejmuje on ponad 90 procent Polaków, a na koniec roku odsetek ten może wzrosnąć do 98 proc. W oparciu o nowoczesne usługi stacjonarne i mobilne o największym zasięgu w Polsce, oferuje szereg kompleksowych rozwiązań telekomunikacyjnych przeznaczonych dla dużych firm i przedsiębiorstw, a także opracowanych z myślą o małych i średnich podmiotach gospodarczych.
Orange jest też rekordzistą prędkości transmisji mobilnego internetu. Dzięki agregacji pasm LTE, we współpracy z Huawei – dostawcą sprzętu dla sieci komórkowej – zrealizował testową transmisję danych o prędkości 1 Gb/s. To pierwszy krok w kierunku sieci 5G w Polsce.

Kontakt dla mediów:

Wojciech Jabczyński, Rzecznik Orange Polska
biuro.prasowe@orange.com
https://twitter.com/RzecznikOrange
Nasz blog: www.blog.orange.pl

Mediateka

Zainteresował Cie wpis? Jeśli chcesz otrzymywać informacje prasowe, zostaw nam swój adres e-mail
Napisz do Nas
Udostępnij: Orange Insights: Nowoczesne technologie mobilne w dużych firmach

Informacje prasowe

Orange Insights: Mały biznes – duże zagrożenia. Bezpieczeństwo IT małych i średnich firm

1 marca 2016

Orange Insights: Mały biznes – duże zagrożenia. Bezpieczeństwo IT małych i średnich firm

Kolejna część raportu Orange Insights, przygotowanego przez Orange Polska dotyczy podejścia małych i średnich firm działających w Polsce do zagadnień bezpieczeństwa informatycznego. Wyniki badania pozwalają zdefiniować najważniejsze trendy i zagrożenia pojawiające się w tym sektorze przedsiębiorstw.
Kluczowe wnioski z raportu to:

  • Połowa firm – 51 proc. twierdzi, że bezpieczeństwo IT to kluczowy obszar,  warunkujący ciągłość ich działania.
  • 23 proc. respondentów uważa, że poziom zagrożenia dla IT w niewielkich firmach stale rośnie.
  • Potrzeba zapewnienia ciągłości funkcjonowania systemów to jeden z najważniejszych trendów w budowaniu bezpieczeństwa IT firmy. Uważa tak – 23 proc. badanych.
  • Dla co trzeciej firmy – 31 proc., jednym z największych zagrożeń IT jest cyberprzestępczość  Na drugim końcu skali znajduje się mobilność, która nie stanowi zagrożenia zdaniem aż 61 proc. ankietowanych.

Orange Insights, to druga edycja cyklu raportów przygotowanych na podstawie badań przeprowadzonych przez ICAN Research na zlecenie Orange Polska – wśród działających w Polsce przedsiębiorców. Najnowszy raport obejmuje wyniki badania małych i średnich firm, zatrudniających poniżej 250 pracowników. Jego tematem jest postrzeganie bezpieczeństwa informatyzacji w przedsiębiorstwach przez ich przedstawicieli (właścicieli, pracowników – specjalistów IT oraz współpracujących z firmami freelancerów IT). Wyniki następnych raportów dotyczących IT będą udostępniane przez Orange w kolejnych miesiącach.

Znaczenie bezpieczeństwa IT
Dla połowy małych i średnich firm (51 proc.) bezpieczeństwo informatyczne jest kluczowe dla zachowania ciągłości działania. Respondenci pytani o główne skojarzenie związane z bezpieczeństwem prowadzenia biznesu najczęściej wymieniają bezpieczeństwo finansowe – 18 proc., a następnie bezpieczeństwo IT – 12 proc. wskazań.

Główne zagrożenia dla małych i średnich firm
Co czwarty ankietowany (23 proc.) zauważa dynamiczny wzrost ilości zagrożeń w sferze IT. Wśród największych zagrożeń dla bezpieczeństwa danych i systemów informatycznych badani wymieniają kolejno:

  • Cyberprzestępczość – 31 proc. wskazań.
  • Problemy z transmisją danych przez internet – 26 proc.
  • Nieuczciwość pracowników oraz awarie serwerów, komputerów i łączy – po 25 proc.

Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że mimo rosnącego zagrożenia cyberatakami na urządzenia mobilne, małe i średnie firmy nie traktują zagrożeń związanych z korzystaniem z laptopów, telefonów komórkowych, smartfonów i tabletów tak poważnie, jak zagrożeń wynikających z korzystania ze zwykłego, stacjonarnego komputera. Mobilność nie jest postrzegana jako zagrożenie przez ponad połowę badanych firm – aż 61 proc. To niepokojący wniosek wskazujący na niewystarczającą świadomość rzeczywistych zagrożeń.

Cyberprzestępczość to jedno z największych zagrożeń dla małych i średnich firm. Tymczasem wiele z nich uważa, że są bezpieczne, bo w ich opinii cyberprzestępcy skupiają się wyłącznie na największych podmiotach, które obracają największymi pieniędzmi. Firmy z takim nastawieniem są łatwiejszym celem dla przestępców. Jak wskazuje badanie Orange Insights, w ciągu ostatniego roku aż 13 proc. małych i średnich firm było celem ataków hakerskich – komentuje wyniki badania Artur Stankiewicz, Dyrektor Segmentu Klientów SME i SOHO.

Biorąc pod uwagę, że takie firmy stanowią zdecydowaną większość przedsiębiorstw w Polsce, skala ataków jest ogromna i idzie w tysiące. Prawie połowę z nich, 49 proc. stanowią włamania na strony www, serwery i pocztę. Już co czwarty atak ma charakter szantażu finansowego, a 15 proc. ataków generują złośliwe wirusy i trojany.

Bardzo niepokojącym zjawiskiem wśród małych i średnich firm jest niedostrzeganie i bagatelizowanie  zagrożeń czyhających na użytkowników urządzeń mobilnych. Przecież na nich też pracujemy, zapisujemy ważne dokumenty, kontakty, korespondencję, a nawet dokonujemy nimi płatności. Ataki na tego typu urządzenia mogą narazić przedsiębiorców na dotkliwe straty finansowe lub wizerunkowe. To poważne zagrożenie, które nie powinno być lekceważone zwłaszcza, że rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo IT nie są kosztowne. Na rynku jest wiele ofert skierowanych do firm z sektora SME, wśród nich jest także oferta Orange Polska, którą można elastycznie dostosowywać do indywidulanych potrzeb i możliwości danego biznesu – dodał Stankiewicz.

Trendy w bezpieczeństwie IT
Jako główne trendy w budowaniu bezpieczeństwa IT małe i średnie firmy najczęściej  wymieniają:

  • Zapewnianie ciągłości funkcjonowania systemów – 23 proc. wskazań.
  • Rozwój narzędzi zwiększających możliwości wykrywania zagrożeń i zarządzania nimi – 12 proc.
  • Budowanie świadomości dbania o bezpieczeństwo danych wśród pracowników – 12 proc.

Generalnie, firmy twierdzą, że dobrze radzą sobie z zagrożeniami w występującymi we wspomnianych obszarach – odpowiedzi twierdzących udzieliło kolejno 90 proc., 93 proc. i 83 proc. respondentów. Z kolei wśród istotnych obszarów, z którymi firmy radzą sobie niewiele gorzej warto wymienić:

  • Kontrolę dostępu pracowników do systemów i informacji – 80 proc. wskazań
  • Ochronę przed cyberatakami – 79 proc.

Kompleksowa ochrona przed cyberatakami oraz skuteczna kontrola dostępu pracowników do systemów i informacji wymagają odpowiednich kompetencji, narzędzi i dostępu do najnowocześniejszych rozwiązań IT. Małe i średnie firmy, które skupiają się na sprawach bieżących, często nie mają możliwości i zasobów – pieniędzy, czasu, pracowników – żeby skupić się na aspekcie bezpieczeństwa. Dlatego firmy z sektora SME powinny zainteresować się najkorzystniejszym dla nich outsourcingiem rozwiązań IT. Doświadczony dostawca zewnętrzny posiada odpowiednią wiedzę, dostęp do technologii oraz pracowników, którzy w każdej chwili mogą rozwiązać problem, z którym przedsiębiorca nie byłby w stanie sobie poradzić samodzielnie. Dzięki temu nie musi martwić się o bezpieczeństwo i może skupić się na swojej głównej działalności – zaznacza Artur Stankiewicz.

Bezpieczeństwo IT w najważniejszych sektorach
W ramach badania Orange Insights przeanalizowano podejście MŚP do bezpieczeństwa IT w podziale uwzględniającym różne sektory prowadzenia działalności – handel, usługi i produkcję.

Dla firm z sektora handlowego największymi zagrożeniami bezpieczeństwa danych i systemów informatycznych są: cyberprzestępczość (39 proc. odpowiedzi) oraz mobilność i nieuczciwość pracowników (po 32 proc. wskazań). W zakresie trendów, firmy z tego sektora, największego zagrożenia w budowaniu bezpieczeństwa IT upatrują w zapewnieniu ciągłości funkcjonowania systemów (18  proc.) oraz w budowaniu świadomości dbania o bezpieczeństwo danych wśród pracowników (15 proc.) Pozwala to założyć, że właśnie te obszary będą w najbliższym czasie najmocniej przez nie rozwijane.

Firmy z sektora usługowego jako największe zagrożenia definiują: cyberprzestępczość (42 proc.) oraz awarie serwerów, komputerów i łączy (35 proc.). Odnośnie trendów, zdecydowanie najbardziej spośród wszystkich ankietowanych w badaniu, firmy działające w tym sektorze, obawiają się zagrożeń wynikających z braku świadomości dbania o bezpieczeństwo danych wśród pracowników – 17 proc. odpowiedzi.

Z kolei firmy z sektora produkcyjnego, najbardziej obawiają się: cyberprzestępczości (28 proc.) oraz nieuczciwości pracowników i problemów z transmisją danych przez internet (po 23 proc. wskazań). Jeżeli chodzi o trendy, firmy produkcyjne zdecydowanie bardziej niż pozostałe sektory, największego zagrożenia w budowaniu bezpieczeństwa IT upatrują w zapewnieniu ciągłości funkcjonowania systemów – uważa tak co czwarta z nich (25 proc.).

Na temat badania
W drugiej edycji badania Orange Insights dotyczącej małych i średnich firm wzięło udział 500 przedstawicieli przedsiębiorstw z sektora SME – 300 właścicieli i szefów, 100 specjalistów IT zatrudnionych na etat oraz 100 freelancerów IT współpracujących z małymi lub średnimi firmami. Badanie zostało zrealizowane metodą CATI/CAWI – w jego ramach zrealizowano łącznie 500 ankiet. W celu uzyskania reprezentatywności danych wyniki zostały przeważone według struktury branż PKD.

Infografika obrazująca najważniejsze wnioski z badania Orange Insight

Więcej informacji:
Wojciech Jabczyński
Rzecznik Orange Polska
biuro.prasowe@orange.com
https://twitter.com/RzecznikOrange
Nasz blog:  www.blog.orange.pl

Mediateka

Udostępnij: Orange Insights: Mały biznes – duże zagrożenia. Bezpieczeństwo IT małych i średnich firm

Bezpieczeństwo

Punkt widzenia a punkt siedzenia

10 grudnia 2015

Punkt widzenia a punkt siedzenia

68166a9731cdbcaab2ec6c11b2289379960Wiecie, że jeśli zapytać o podejście do bezpieczeństwa IT prezesa, dyrektora finansowego i szefa IT to okaże się, że każdy ma kompletnie inne? Chociaż wydaje się, że to nic zaskakującego, mamy potwierdzenie w faktach – wskazują na to wyniki badania przeprowadzonego przez ICAN Research na zlecenie Orange.
Opisywane badania to kolejna częśc raportu Orange Insights, o którym pisałem pierwszy raz na blogu dwa miesiące temu. Tym razem w badaniu wzięło udział 336 managerów (58 CEO, 134 szefów IT, 60 CFO), reprezentujących największe przedsiębiorstwa polskich i zagraniczne, również kluczowych graczy na naszym rynku. Wnioski są… cóż, ciekawe:
* prezesi uważają, że generalnie jest dobrze, na bezpieczeństwo nie trzeba wydawać więcej pieniędzy, specjaliści są łatwo dostępni, a główne zagrożenie to awarie komputerów i cyber-przestępczość
* szefom IT brakuje pieniędzy na rozwiązania bezpieczeństwa (cóż za niespodzianka 😉 ), obawiają się niskiej świadomości i odpowiedzialności pracowników oraz wynikających z tego zagrożeń
* dyrektorzy finansowi natomiast również nie są skorzy do kolejnych wydatków, sen z powiek spędzają im natomiast problemy z transmisją danych
Skąd biorą się te różnice? W opinii Dariusza Jędrzejczyka, dyrektora Segmentu Klientów Kluczowych i Korporacyjnych Orange Polska, właśnie ze świadomości, jednak nieco w innym kontekście, niż ta, dotycząca szeregowego użytkownika.
Szefowie IT, jako najbardziej świadomi technologii i działania sprzętu IT, szukają ryzyk w tych elementach, które są od nich najmniej zależne, czyli w czynniku ludzkim – temu stwierdzeniu trudno odmówić słuszności. Podobnie zresztą jak temu, że prezesi zazwyczaj nie ufają przede wszystkim sprzętowi, a CFOs widzą największy problem w przerwaniu ciągłości biznesu.
Czy to wszystko da się pogodzić? Na pewno warto spróbować, zaglądając tutaj lub tutaj. Jakiś czas temu wpadłem na ciekawe – chyba – porównanie usług w modelu „as a Service” do… taksówki. A to dlatego, że choć codzienna jazda taksówką wydaje się być abstrakcją, jeśli chodzi o domowy budżet, może się okazać, że przy liczbie przejeżdżanych miesięcznie kilometrów wychodzi taniej, niż kupno auta. A nawet jeśli koszty będą podobne, to jeżdżąc taksówką nie musimy przejmować się wymianą opon, kosztami eksploatacji, rosnącą ceną paliwa, zakrapianymi imprezami, czy nawet… porannym skrobaniem szyb! Gdybym częściej używał auta to sam bym się poważnie zastanowił…

Udostępnij: Punkt widzenia a punkt siedzenia

Informacje prasowe

Orange Insights: Bezpieczeństwo IT okiem dużych firm i korporacji

26 listopada 2015

Orange Insights: Bezpieczeństwo IT okiem dużych firm i korporacji

W kolejnej części raportu Orange Insights, Orange Polska prezentuje wyniki analizy różnic w podejściu do bezpieczeństwa informatycznego, jakie występują pomiędzy prezesami, dyrektorami finansowymi oraz szefami IT, dużych firm i korporacji w Polsce. W badaniu zrealizowanym przez ICAN Research na zlecenie Orange odpowiadali oni na pytania dotyczące m.in. kwestii zarządzania bezpieczeństwem IT w przedsiębiorstwach, obszarów bezpieczeństwa IT i potencjalnych zagrożeń.

W drugiej edycji badania Orange Insights wzięło udział 336 managerów, w tym m.in. 58 prezesów i właścicieli, 134 szefów IT, 60 dyrektorów finansowych. Badani pracują w największych przedsiębiorstwach zarówno polskich jak i tych z kapitałem zagranicznym. Połowa z nich reprezentuje kluczowych graczy rynkowych, a co czwarty jest zatrudniony w firmie będącej liderem w swojej branży. Kluczowe wnioski z badania to:

  • Prezesi to optymiści w kwestii bezpieczeństwa IT – zdecydowanie częściej niż pozostali badani uważają, że ich firmy dają sobie radę z budowaniem świadomości i odpowiedzialności pracowników. Uważają, że środki na podnoszenie bezpieczeństwa IT są wystarczające, a dostęp do specjalistów w tej dziedzinie nie jest trudny. Twierdzą, że największym zagrożeniem w tym obszarze są awarie komputerów i serwerów oraz cyberprzestępczość.
  • Szefowie IT (dyrektorzy, kierownicy IT) za najważniejsze wyzwania uznają brak środków finansowych na bezpieczeństwo informatyczne oraz niską świadomość odpowiedzialności pracowników. Uważają z kolei, że zapewnienie ciągłości funkcjonowania systemów i radzenie sobie z cyberatakami to ich mocne strony. Największego zagrożenia bezpieczeństwa IT upatrują w pracownikach i cyberprzestępczości.
  • Dyrektorzy finansowi wyrażają opinię, że środki na bezpieczeństwo są wystarczające, a stabilność systemów to obszar, w którym ich firmy dobrze sobie radzą. Najbardziej obawiają się problemów z transmisją danych, co przy zagrożeniu poprawnego działania systemów informatycznych może negatywnie przełożyć się na funkcjonowanie całego biznesu.

Bezpieczeństwo prowadzenia biznesu
Respondenci pytani o obszary kluczowe dla bezpieczeństwa funkcjonowania przedsiębiorstwa, za najważniejsze uznali IT, a w drugiej kolejności finanse. Na IT najwięcej wskazań było wśród dyrektorów finansowych – 28 proc., a na finanse wśród szefów IT – 34 proc. Z kolei tylko 15 proc. dyrektorów finansowych wymieniło finanse, a IT wskazał co czwarty szef IT. Prezesi firm uznają oba te obszary za praktycznie równie ważne dla bezpieczeństwa ich firm – finanse wymieniło 17 proc., a IT 16 proc. prezesów.

Zarządzanie bezpieczeństwem IT
W większości badanych dużych firm i korporacji, osobami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo IT są pracownicy etatowi:

  • w większości z nich są to szefowie IT – 39 proc. wskazań,
  • w co czwartym przedsiębiorstwie odpowiedzialność spoczywa na specjalnym zespole do spraw bezpieczeństwa IT – 26 proc. wskazań,
  • a w co piątym na dedykowanym pracowniku – 21 proc. wskazań,
  • niewielka liczba firm deklaruje, że nie ma konkretnej osoby w tym obszarze, a odpowiedzialność jest rozproszona między różnymi członkami zespołu – 10 proc. wskazań,
  • tylko jedna na 25 firm powierza odpowiedzialność zewnętrznemu dostawcy – 4 proc. wskazań.

Osoby lub zespoły odpowiedzialne za bezpieczeństwo raportują albo do dyrektora IT (49 proc.), albo bezpośrednio do zarządu firmy (39 proc.).

W kwestii zarządzenia budżetem bezpieczeństwa IT, większość firm (52 proc.) stara się odpowiednio dostosowywać do sytuacji, dlatego ich budżety są elastyczne. Generalnym trendem widocznym w badaniu wśród dużych przedsiębiorstw jest dążenie do zwiększania budżetów na bezpieczeństwo IT (39 proc.). Badani nie są natomiast zgodni jeżeli chodzi o możliwość finansowania wszystkich potrzeb w zakresie bezpieczeństwa danych – 38 proc. z nich uważa, że jest w stanie w pełni je sfinansować, a 35 proc. twierdzi, że takiej możliwości nie ma.

Obszary bezpieczeństwa IT
Respondenci pytani o swoje postawy i opinie dotyczące bezpieczeństwa IT odpowiadali generalnie według schematu – naturalnie bezpieczeństwo informatyczne ma największe znaczenie ma dla szefów IT, a mniejsze dla prezesów firm. Można założyć, że kierownicy IT jako eksperci w tej dziedzinie mają najlepszą wiedzę. Z kolei dla prezesów, kwestie IT nie mają aż takiego znaczenia, ze względu na fakt, że jako główne osoby decyzyjne, muszą oni zwracać uwagę na szereg innych czynników, które są związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa.  Dyrektorzy finansowi są grupą, która stoi pośrodku. Przede wszystkim muszą pamiętać o ponoszonych kosztach, jednak bardziej niż prezesi rozumieją potrzebę inwestowania w bezpieczeństwo IT, które może przełożyć się na koszty prowadzenia biznesu. Dlatego podobnie jak szefowie IT mają świadomość, że sprawne działanie systemów informatycznych firmy – 24 godziny na dobę wpływa na funkcjonowanie całego przedsiębiorstwa. Wiedzą też, że nawet drobna awaria może spowodować poważne straty finansowe. Dzięki temu dyrektorzy potrafią odpowiednio wyważać swoje opinie na ten temat. Znajduje to odzwierciedlenie w zdecydowanej większości ich odpowiedzi odnośnie obszarów bezpieczeństwa IT – komentuje wyniki raportu Dariusz Jędrzejczyk, Dyrektor Segmentu Klientów Kluczowych i Korporacyjnych Orange Polska.

Bezpieczeństwo IT jest postrzegane przez 91 proc. szefów IT jako kluczowy obszar dla ciągłości działania firmy. Podobnie uważa 80 proc. dyrektorów finansowych i 69 proc. prezesów. Podobne nastawienie respondenci badania prezentują wobec twierdzenia, że systemy informatyczne wspierają  zarządzanie wszystkimi funkcjami w przedsiębiorstwie oraz, że firma nie potrafi funkcjonować bez systemów informatycznych. Jednak należy zaznaczyć, że prawie połowa prezesów firm (44 proc.) nie zgadza się ze stwierdzeniem, że dynamicznie rośnie poziom zagrożenia bezpieczeństwa IT w firmie.

Respondenci mają bardzo zbliżone opinie, wskazujące, że dobrze radzą sobie z zabezpieczaniem danych, bieżącą aktualizacją dostępów na podstawie statusów zatrudnienia i zwolnień pracowników, czy ochroną przed cyberatakami,. Kategorią, w której zdania poszczególnych grup są znacząco podzielone jest budowanie świadomości dbania o bezpieczeństwo IT wśród pracowników. Jak pokazują wyniki prezesi firm mają większa zaufanie do czynnika ludzkiego, niż specjaliści IT. Wśród twierdzących, że ich firma dobrze radzi sobie w tym zakresie jest:

  • aż 81 proc. prezesów firm,
  • 67 proc. dyrektorów finansowych,
  • tylko 60 proc. kierowników IT.

Respondenci mają podobne opinie, co do tego, jak dobrze ich firmy radzą sobie z kontrolą dostępu pracowników do systemów i informacji. Podobnie jest z zapewnianiem środków finansowych na bezpieczeństwo IT – tutaj jednak kierownicy IT zdecydowanie odstają od prezesów, zgadzając się z tym stwierdzeniem tylko w 60 proc. (prezesi zgadzają się w 79 proc.). Podobna dysproporcja pojawiła się przy pytaniu o dostęp do wysokiej klasy specjalistów od bezpieczeństwa IT – 61 proc. kierowników IT uważa, że ich firmy dobrze radzą sobie z tą kwestią, a wśród prezesów twierdzi tak aż 74 proc. Ponownie pokazuje to, że prezesi mają większe zaufanie do pracowników niż specjaliści IT. Natomiast aż 90 proc. kierowników IT twierdzi, że ich firmy dają sobie radę z zapewnianiem ciągłości funkcjonowania systemów informatycznych.

Zagrożenia IT
Według ankietowanych największym zagrożeniem w budowaniu bezpieczeństwa IT przedsiębiorstwa jest zagrożenie przerwania ciągłości funkcjonowania systemów informatycznych, co w efekcie może sparaliżować funkcjonowanie całej firmy. Co ważne, najczęściej obawy te dotyczą dyrektorów finansowych (42 proc.), nieco rzadziej szefów IT (33 proc.) i prezesów (24 proc.). Drugim najważniejszym wyzwaniem jest budowanie świadomości dbania o bezpieczeństwo IT przez pracowników. Obszar ten jest szczególnie ważny dla dyrektorów IT (17 proc.), a dla pozostałych grup nie ma to aż takiego znaczenia (po 11 proc. wskazań). Trzecim – najważniejszym zagrożeniem są cyberataki. Uważa tak 13 proc. prezesów, 11 proc. dyrektorów IT i tylko 4 proc. dyrektorów finansowych.

Każda z grup respondentów inaczej identyfikuje zagrożenia IT:

  • dla prezesów firm największym zagrożeniem są awarie systemów / komputerów i łączy (53 proc.), cyberprzestępczość (52 proc.) i nieuczciwość pracowników (40 proc.),
  • w opinii kierowników IT największymi zagrożeniami są kolejno: nieuczciwość pracowników (68 proc.), cyberprzestępczość (62 proc.) oraz mobilność, rozumiana jako korzystanie z laptopów, telefonów, smartfonów i tabletów (47 proc.),
  • dyrektorzy finansowi uważają natomiast, że największym zagrożeniem są problemy z transmisją danych przez internet (52 proc.), a następnie awarie serwerów i łączy (47 proc.) oraz mobilność (42 proc.).

Patrząc na wyniki badania widać wyraźnie, że prezesi firm największego zagrożenia upatrują w sprzęcie, dopiero na końcu obawiają się zawodności tzw. czynnika ludzkiego. Natomiast wśród szefów IT sytuacja jest odwrotna. Rozumiejąc technologie i działanie sprzętu IT jego awarie są dla nich mniejszym zagrożeniem niż pracownicy, którzy w ich mniemaniu nie przestrzegają podstawowych zasad bezpieczeństwa lub mogą być nieuczciwi. Dyrektorzy finansowi zwracają natomiast największą uwagę na problemy z transmisją danych, które można rozumieć jako zagrożenie dla funkcjonowania firmy oraz prowadzenia biznesu. Dlatego najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia każdej z tych grup jest outsourcing IT. Współpracując z renomowanym, zewnętrznym dostawcą usług IT, jakim może być Orange i Integrated Solutions, przedsiębiorstwa redukują te zagrożenia, bo otrzymują w pakiecie dostęp do nowoczesnego sprzętu, technologii oraz do wsparcia zaufanych i doświadczonych specjalistów, co w efekcie przekłada się na bezpieczeństwo prowadzenia biznesu – podsumowuje Dariusz Jędrzejczyk.

Na temat badania
W drugiej edycji badania Orange Insights dotyczącej dużych firm i korporacji zrealizowano łącznie 336 ankiet. W celu uzyskania reprezentatywności danych wyniki zostały przeważone według struktury branż PKD (po przeważeniu wielkość próby wyniosła 327 ankiet). Badanie zostało zrealizowane metodą CATI/CAWI. Wzięły w nim udział osoby decyzyjne w dużych firmach i korporacjach w zakresie inwestycji w sprzęt, oprogramowanie i technologie informatyczne – prezesi, właściciele, dyrektorzy finansowi, operacyjni oraz szefowie IT.

Infografika:
http://biuroprasowe.orange.pl/biuroprasowe/mediateka/inne/bezpieczensto-it

Kontakt do mediów:
Wojciech Jabczyński
Rzecznik Orange Polska
biuro.prasowe@orange.com
https://twitter.com/RzecznikOrange

Nasz blog:  www.blog.orange.pl

Mediateka

Udostępnij: Orange Insights: Bezpieczeństwo IT okiem dużych firm i korporacji

Dodano do koszyka.

zamknij
informacje o cookies - Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z orange.pl bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza,
że pliki cookies będą zamieszczane w Twoim urządzeniu. dowiedz się więcej